Pilot FPV prędzej czy później wyciąga z szuflady pakiet, który wygląda, jakby połknął powietrze i nie zamierzał go oddać: miękki, przy wciśnięciu stawia opór jak poduszka. I wtedy pojawia się myśl: przecież jeszcze lata. Nie lata. Puchnięcie to objaw rozkładu elektrolitu — wewnątrz ogniwa nazbierał się gaz, a wraz z nim realne ryzyko pożaru.
Skąd bierze się spuchnięcie
Ogniwo LiPo ma wąskie okno pracy: od około 3,0 V do 4,2 V na ogniwo. Najczęstsze winowajcy spuchnięcia: głębokie rozładowanie poniżej 3,0 V, ładowanie bez balansera, tygodnie przy pełnym 4,2 V, ładowanie rozgrzanego pakietu zaraz po locie i przegrzanie — na przykład pakiet zapomniany w bagażniku w lipcu.
Trzy napięcia, które decydują o wszystkim
4,20 V — pełne naładowanie tuż przed lotem; nie trzymaj pakietu w tym stanie dłużej niż dobę.
3,80–3,85 V — napięcie przechowywania, czyli mniej więcej połowa pojemności. Domyślny tryb „storage” w każdej sensownej ładowarce.
3,5 V — ląduj. 3,0 V to granica, poniżej której ogniwo doznaje trwałego uszkodzenia.
Ratuje też jedna zasada: ładuj prądem 1C (pakiet 1500 mAh to 1,5 A) i zawsze z balanserem. Ładowanie tylko po głównych przewodach uśrednia napięcia i po kilkudziesięciu cyklach jedno ogniwo jest przeładowane, a inne niedoładowane. Tak powstaje większość spuchnięć pakietów.
Sprawdzian przed lotem
Wycofaj pakiet z użytku, jeśli zauważysz choć jeden objaw: widoczne wybrzuszenie ogniwa, miękka lub chrzęszcząca powłoka, przetarcie izolacji, uszkodzone złącze, nietypowe nagrzewanie przy ładowaniu albo różnicę kilku dziesiątych wolta między ogniwami po zbalansowaniu. Sygnał z powietrza: gwałtowny spadek napięcia pod obciążeniem przy niewyczerpanej pojemności.
Co zrobić ze spuchniętym pakietem
- Nie ładuj go — nasila to wydzielanie gazu i ryzyko zapłonu.
- Odizoluj w worku LiPo, metalowej skrzynce bez szczelnego zamknięcia lub wiaderku z piaskiem, z dala od materiałów palnych.
- Zaklej złącza i nie przebijaj powłoki — uszkodzenie mechaniczne to najkrótsza droga do pożaru.
- Oddaj do PSZOK lub do sklepu przyjmującego akumulatory — nigdy do kosza.
I mit, który wciąż krąży: wystarczy wrzucić do słonej wody. Nie — sól zżera styki szybciej, niż ogniwo się rozładuje: pakiet pokaże 0 V na wtyczce, a w środku nadal będzie energia. Jeśli pakiet syczy, dymi albo brzydko pachnie — nie przenoś go, odsuń się i dzwoń po straż (112).
Jak nie wrócić do tego tematu za miesiąc
Po locie przełącz pakiet na storage w ciągu 24–48 godzin, przechowuj w suchym miejscu z dala od słońca i raz na kwartał sprawdzaj ogniwa. Worek LiPo ogranicza rozprzestrzenianie ognia, ale nie zostawiaj ładowania bez nadzoru.
Masz pakiet, który wygląda podejrzanie, albo ładowarkę, która nie chce zbalansować ogniw? Wpadnij — sprawdzimy napięcia ogniowo i powiemy, czy pakiet nadaje się do lotu. Tel.: 513 747 500. Lepiej trzy minuty na pomiar niż stracony garaż.
Kawał na koniec: Dlaczego pakiet LiPo nie lubi poniedziałków? Bo w poniedziałek wszystko ma za wysokie napięcie — zwłaszcza szef.

