Monitora nie da się nie zauważyć — zwłaszcza gdy przecina go pionowa linia przez pół ekranu albo czarna kropka na białym tle potrafią doprowadzić do szału szybciej niż aktualizacja Windowsa. Dobra wiadomość: w 10 minut da się ustalić, czy to kabel za 15 złotych, karta graficzna, czy matryca do utylizacji.
Zrzut ekranu to najlepszy detektyw
Zrób screenshot i obejrzyj go na telefonie. Jeśli paski widać na zrzucie — problem jest po stronie komputera: sterownik, karta graficzna, przegrzany VRAM. Jeśli zrzut jest czysty, a na monitorze nadal „więzienie”, winny jest tor obrazu: kabel, złącze albo panel. Ten jeden test oszczędza połowę wizyt w serwisie.
Pionowe i proste jak od linijki? To panel, nie kabel
Pionowe, geometrycznie idealne kolumny, które nie reagują na zmianę treści, prawie zawsze oznaczają elektronikę matrycy: taśmę sygnałową, płytę T-CON albo zimne luty. Poziome, „pływające” pasy i migotanie to częściej sygnał — za długi kabel HDMI, przejściówka, splitter albo agresywne VRR i overdrive. Jeśli paski pojawiają się po kilku minutach pracy, to klasyk degradacji termicznej lutów.
Menu OSD jako sędzia
Wejdź w menu monitora przyciskami na obudowie. Jeśli pasy przecinają również OSD, którego nie generuje komputer — komputer jest niewinny, monitor idzie do serwisu. Wcześniej wykonaj darmową robotę: wymień kabel na krótki i markowy, ominąć przejściówki i doki, przełącz się z HDMI na DisplayPort, podłącz monitor do innego urządzenia i odłącz go od prądu na kilka minut.
Martwy piksel a gwarancja — licz się z klasą II
Tu robi się nieprzyjemnie. Większość monitorów konsumenckich spełnia normę ISO 9241-307 w klasie II, która dopuszcza defekty: około 2 jasnych i 2 ciemnych pikseli oraz 5 wadliwych subpikseli na milion pikseli. Dla Full HD (2,07 mln) to około 4 jasnych i 4 ciemnych — więc jeden martwy piksel formalnie nie jest podstawą do wymiany. Wyjątkiem są modele z gwarancją „zero bright dot” (Dell UltraSharp, EIZO) oraz rękojmia, gdy defektów jest więcej niż przewiduje polityka producenta.
Czego nie robić
Nie masuj matrycy palcem. Zawieszone subpiksele czasem odblokowuje szybka animacja kolorów (pixel fixer), ale ucisk zwykle dolewa uszkodzeń mechanicznych. Nie rozkręcaj monitora na gwarancji.
Checklista przed wizytą w serwisie
- Zrzut ekranu — są paski czy nie ma?
- Kabel wymieniony, przejściówki wyeliminowane, port zmieniony
- Rozdzielczość i odświeżanie natywne, VRR/overdrive na chwilę wyłączone
- Menu OSD pokazuje paski?
- Monitor sprawdzony na drugim komputerze, komputer na drugim monitorze
- Policzone piksele i sprawdzona polityka producenta dla modelu
Jeśli po tej liście wciąż masz pionowe linie albo matryca „pływa” przy dotknięciu ramki, nie ma sensu zgadywać — to robota dla kogoś z taśmą i lutownicą. Zadzwoń: 513 747 500, powiemy wprost, czy naprawa ma sens przy cenie nowego ekranu.
Kawał z branży FPV: dlaczego pilot drona nigdy nie narzeka na martwe piksele w goglach? Bo twierdzi, że „to tylko śnieg na 5.8 GHz”.